1. Begin bij jezelf en één generatie
Schrijf je eigen naam op en voeg je ouders en grootouders toe voor zover je die kent. Leg gegevens over geboorte, huwelijk en overlijden alleen zo nauwkeurig vast als je bronnen toelaten. Een naam en een geschat jaartal zijn een bruikbaar begin; een leeg veld is beter dan een verzonnen datum. Bewaar geboortenamen en latere namen afzonderlijk als je beide kent.
Kies één onderzoeksvraag voordat je de stamboom uitbreidt: bijvoorbeeld waar een grootouder is geboren, of welke akte diens ouders noemt. Door één verwantschap te volgen, houd je het onderzoek overzichtelijk en controleerbaar. Een overeenkomstige naam in een andere stamboom is een aanwijzing voor verder onderzoek, geen voldoende bewijs om twee families samen te voegen.
2. Vraag familieleden wat ze weten en hebben bewaard
Een gesprek kan een foto of plaatsnaam verklaren waar geen databank je verder mee helpt. Vraag toestemming om aantekeningen of een opname te maken. Noteer wie je sprak, wanneer het gesprek plaatsvond en of die persoon de gebeurtenis zelf heeft meegemaakt of er van iemand anders over hoorde.
- Welke namen en bijnamen gebruikte de familie?
- Waar woonden ze en wie behoorden nog meer tot het huishouden?
- Wie staan op deze foto en waaraan herken je hen?
- Zijn er brieven, akten, trouwboekjes of aantekeningen die je mag kopiëren?
- Welke gegevens zijn onzeker en wie weet er misschien nog iets over?
Bewaar de oorspronkelijke bewoording naast je interpretatie. ‘Rond het einde van de oorlog’ blijft een herinnering in die woorden totdat je bewijs hebt voor een nauwkeuriger datum.
3. Geef elk belangrijk feit een bron
Een bron is de akte, het document of het verslag dat je hebt geraadpleegd. Een bronverwijzing wijst de specifieke vermelding aan die een bewering ondersteunt. Noteer genoeg gegevens om die terug te vinden: het archief of de eigenaar, de collectie, het deel, het blad- of aktenummer en waar nuttig een link en raadpleegdatum. Maak een transcriptie van de relevante woorden en houd die gescheiden van je eigen conclusie.
Een fictief voorbeeld: ‘Geboorteregister Voorbeelddorp, 1882, akte 47, bewaard bij Voorbeeldarchief; geraadpleegd op 24 oktober 2026.’ De akte kan een geboortedatum en naam onderbouwen, terwijl een latere volkstelling een beroep bevestigt. Verwijs bij elke bewering naar het gebruikte bewijs, in plaats van één onverklaard document aan de hele persoon te koppelen.
In Leaves houden bronnen en bronverwijzingen de akte, vindplaats en onderbouwing bij elkaar. De handleiding voor bronnen legt uit hoe je ze aan je project toevoegt.
4. Bewaar onzekere datums en tegenstrijdig bewijs
Weet je alleen het jaar, voer dan alleen een jaar in. Wijzen de bronnen op ‘ongeveer 1850’, bewaar dan die aanduiding. Spreken twee bronnen elkaar tegen, bewaar beide lezingen en leg in een notitie uit welke conclusie je voorlopig het meest aannemelijk vindt en waarom. Als je een tegenstrijdigheid vervangt door een schijnbaar precieze gok, kan een volgende onderzoeker je afweging moeilijker volgen.
Leaves ondersteunt onvolledige datums, benaderingen en datumbereiken. Zekerheid hoort bij de bewering en het bijbehorende bewijs. Eén onzekere identificatie maakt niet automatisch elk feit over een familie even onzeker.
5. Maak van ontbrekende gegevens een onderzoekstaak
Schrijf een concrete vervolgstap op: ‘Zoek de huwelijksakte waarin de ouders van Maria staan’ is bruikbaarder dan ‘Onderzoek Maria’. Noteer welke collectie, plaats en periode je wilt doorzoeken. Leg na afloop vast wat je hebt gecontroleerd, ook als je niets vond. Zo voorkom je dubbel werk en zie je welke mogelijkheden nog niet zijn onderzocht.
Onderzoekstaken in Leaves blijven gekoppeld aan de persoon of familie die je onderzoekt. Verbind foto's en transcripties met die records, zodat je bij een volgende sessie de onderbouwing direct bij de hand hebt.
6. Werk privé en bewaar een kopie van je onderzoek
Je kunt op papier beginnen of een online werkplek gebruiken. Leaves is stamboomsoftware om je eigen onderzoek vast te leggen; het is geen zoekmachine voor archieven die voorouders voor je vindt. Maak een gratis account, voeg een project toe en voer je eerste bekende persoon in. De handleiding voor de eerste stappen begeleidt je bij het instellen van je account.
Het Free-abonnement biedt één project, maximaal 20.000 personen, 250 MB opslag en twee lezers als medewerkers. Een project is alleen toegankelijk voor de eigenaar en uitgenodigde medewerkers. Bekijk de uitleg over delen en de zichtbaarheid van levende personen voordat je familie uitnodigt. Exporteer je stamboom regelmatig en bewaar de oorspronkelijke scans afzonderlijk. Heb je al een stamboom in een ander programma, volg dan de controlelijst voor GEDCOM-import in plaats van alles opnieuw in te voeren.