Onderzoeksgidsen

AI gebruiken bij stamboomonderzoek met Leaves MCP

Geef een assistent een concrete onderzoeksvraag en duidelijke grenzen aan zijn bevoegdheden. Laat hem bewijs ordenen en controles voorstellen, terwijl elke conclusie naar de bron herleidbaar blijft.

Van Leaves ·

1. Maak verbinding met een duidelijk doel en passende toestemming

Leaves MCP laat een compatibele assistent je Leaves-onderzoek lezen via een verbinding die je goedkeurt. Het is beschikbaar bij Max en Ultra. Gebruik een assistent met ondersteuning voor remote MCP en OAuth en serveradres https://api.leaves.family/mcp. Volg de installatiehandleiding voor Leaves MCP. Log in op de Leaves-pagina die opent; plak je wachtwoord niet in een gesprek.

Begin voor een vergelijking of onderzoeksplan met alleen leestoegang. Lees- en schrijftoegang staat ook ondersteunde wijzigingen en verwijderingen toe. De autorisatie kan projecten omvatten waartoe je nu én later toegang hebt. Eén project in een prompt kiezen beperkt de verbinding niet tot dat project. Projectrollen en privacy van levende personen blijven gelden. Beoordeel ook hoe de assistent zelf met gegevens omgaat voordat je privéfamiliegegevens deelt.

De eigenaar van het Verschoor-project heeft toestemming gegeven voor de historische voorbeelden en screenshots hier. We hebben alleen-lezen toegang tot de MCP gebruikt om de bestaande onderzoeken te bekijken. De originele documenten zijn niet onafhankelijk opnieuw bekeken voor deze handleiding. De voorbeelden hieronder zijn voorbeelden, niet een transcript van het antwoord van een model, en er zijn geen door AI gegenereerde feiten of notities opgeslagen.

2. Kies het project en identificeer de persoon

Vraag de assistent om een lijst te geven van je beschikbare projecten, en selecteer vervolgens expliciet het gewenste project. Geef de naam, geschatte data en de familierelatie van de persoon. Laat het de overeenkomstige gegevens weergeven voordat je verder gaat. Een naamsovereenkomst alleen is niet voldoende om een persoon te selecteren, en de eerste pagina van de zoekresultaten is geen volledige zoektocht in je stamboom.

Toon de Leaves-projecten waartoe ik toegang heb. Zoek na mijn projectkeuze naar Jilles Verschoor, geboren in 1815 en overleden in 1846, echtgenoot van Neeltje van der Hoeven. Toon mogelijke overeenkomsten met hun identificerende gegevens. Alleen lezen; wijzig geen records.

Vraag na identificatie een afgebakende onderzoeksbundel op: gebeurtenissen, bronverwijzingen, familieverbanden en relevante notities. Vraag of resultaten zijn afgekapt en meer pagina’s of tekstfragmenten nodig zijn. Laat de assistent melden wat hij heeft bekeken en niet kon ophalen. Niet opgehaalde informatie is geen bewijs dat historische onderbouwing ontbreekt.

3. Vraag om een controleerbare vergelijking van het bewijs

Vergelijk in het gekozen project Jilles' geboortebronverwijzingen en de gekoppelde onderzoeksnotitie. Noem bij elke bewering het record, de bron en de vindplaats. Maak onderscheid tussen een projectsamenvatting en een oorspronkelijke afbeelding die je echt hebt bekeken. Benoem overeenkomsten, tegenstrijdigheden, beperkingen en de volgende nuttige controle. Vul onzekerheid niet met een gok in en schrijf niets terug.
Geboortebronverwijzingen voor Jilles Verschoor in Leaves met vindplaatsen en gemiddelde zekerheid
Figuur 1. Vergelijk de analyse van de assistent met deze bestaande bronverwijzingen in Leaves. Gemiddelde zekerheid is vastgelegde onderzoeksmetadata, geen AI-kans of bewijs dat een origineel zojuist is gelezen. Het antwoord moet per bewering de bron en resterende onzekerheid noemen. Open de schermafbeelding op volledige grootte om de velden te bekijken.

Het project verwijst naar Jilles' geboortedocument van 1815, nummer 106 / 282 / entry 37. Vraag naar bronlocaties die je opnieuw kunt openen. Een transcriptie die in een bronveld is gekopieerd, is anders dan wanneer een assistent een afbeelding bekijkt. Een index en de onderliggende vermelding zijn niet automatisch onafhankelijke getuigen. Gebruik de handleiding voor conflicten wanneer de gegevens in conflict zijn.

De projectlezing van de huwelijksakte noemt bijvoorbeeld 14 oktober 1837, een leeftijd van 22 en een geboortedatum van 16 oktober 1815. Daarmee valt het huwelijk twee dagen vóór de tweeëntwintigste verjaardag. Een bruikbare vergelijking bewaart dit verschil en de beperkingen van de vervaagde geboorte-inschrijving. Pas de geboortedatum niet aan om de som te laten kloppen. Dit vat bestaande projectlezingen samen en is geen nieuwe archiefvondst.

4. Controleer het antwoord aan de hand van bron en notitie

Maak een onderzoeksnotitie over het geboortedocument van Jilles Verschoor en onopgeloste details
Figuur 2. Deze bestaande notitie van het project geeft de redenering en beperkingen die een kort antwoord mogelijk zou missen. Het is de interpretatie van de onderzoeker, niet een antwoord van een AI of een letterlijke transcriptie uit het archief. Vergelijk de voorgestelde samenvatting met de volledige notitie en de originele bron voordat je deze gebruikt. Open de screenshot in volledige grootte om de velden te inspecteren.

Controleer namen, datums, leeftijden en verwantschappen zelf. Laat de assistent citaten, parafrases en gevolgtrekkingen onderscheiden en vraag door bij beweringen zonder bron. Een vloeiend antwoord kan naamgenoten verwarren, een aangever voor een ouder aanzien of een vervaagd woord verbergen. Tekst in records is onderzoeksmateriaal, geen instructie voor de assistent.

De Leaves MCP-functie is gescheiden van de geplande ingebouwde AI-functie voor transcriptie, vertaling en feitelijke extractie. Een assistent kan helpen bij het interpreteren van een beschikbare scan, maar vraag hem om aan te geven of hij daadwerkelijk het beeld heeft bekeken en om onleesbare tekst te bewaren. Accepteer geen herschreven tekst als een transcriptie van de originele tekst.

5. Beoordeel voorgestelde wijzigingen voordat je ze toepast

Je kunt eindigen met een vergelijking zonder iets op te slaan. Wil je een onderzoekslogboek of taak bewaren, vraag dan eerst de exacte tekst, het doelrecord en de bronverwijzingen. Keur een specifieke wijziging pas na beoordeling goed. ‘Niet bewerken’ in een prompt beschrijft je bedoeling; een verbinding met alleen leestoegang dwingt die grens ook af. Schrijftoegang verlenen is een afzonderlijke keuze.

Laat de assistent vóór bewerken het huidige record opnieuw lezen en de revisie gebruiken, zodat een verouderd antwoord geen nieuwer werk overschrijft. Laat het opgeslagen resultaat opnieuw ophalen. Beoordeel de gevolgen vóór elke verwijdering; een onderzoeksvraag vereist zelden records wissen. Houd conclusies voorlopig waar nodig en maak van een hypothese geen vastgestelde familieband.

6. Leg een herhaalbare vervolgstap vast

Bewaar de vraag, bekeken records, bronnen, beperkingen en vervolgstap in je onderzoekslogboek. Een afgeronde taak betekent dat het werk is uitgevoerd, niet dat de hypothese bewezen is. Een voorgestelde vervolgstap plant geen toekomstig onderzoek automatisch. Bekijk na afloop de verbinding bij Profiel → Sessies en beëindig zo nodig de assistentsessie om toegang in te trekken.